በመስከረም ወር ተጨማሪ ዜጎች ለጎርፍ አደጋ ሊጋለጡ እንደሚችሉ ተገልጿል

በሱዳን በጎርፍ የተወሰዱ ሰዎች 112 ደርሷል።

በሱዳን ካሳለፍነው ሰኔ ወር ጀምሮ በተከሰተ የጎርፍ አደጋ የሞቱት ሰዎች ቁጥር ወደ 112 ማሻቀቡን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡

የዓባይ ወንዝ የውሃ መጠን በመጪዎቹ ቀናት የበለጠ ሊጨምር እንደሚችልም የገለፁት የሃገሪቱ የአደጋ መከላከል ባለስልጣናት አስጠንቅቀዋል።

በሱዳን በጎርፍ የሞቱ ሰዎች ቁጥር 100 ደረሰ
ባለስልጣናቱ በዚህ ወር ብቻ ባጋጠመ አደጋ 112 ሱዳናውያን መሞታቸውንና 115 ሰዎች ደግሞ መጎዳታቸውን አስታውቀዋል።በድምሩ 84 ሺ 40 ቤቶች ሙሉ በሙሉ እና በከፊል መውደማቸው እና መጎዳታቸውንም ተናግረዋል ባለስልጣናቱ።

መሠል የጎርፍ አደጋዎች ለሱዳን አዲስ አይደሉም። ክረምት በመጣ ቁጥርም ያጋጥማል። ሆኖም ዘንድሮ በ1940ዎቹ ካጋጠመውና የከፋ ነበር ከተባለለት የበለጠ የጎርፍ አደጋ ማጋጠሙ ነው የተነገረው።

አደጋው ካለፉት ሁለት የክረምት ወራት ይልቅ በነሐሴ እና መስከረም ወራት ይከፋል መባሉም ብዙዎችን አስግቷል።

የጎርፍ አደጋው በስድስት ግዛቶች እየከፋ የመጣ ሲሆን የሀገሪቱ ወታደራዊ መንግስትም በነዚህ ግዛቶች የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አውጇል።

ናይል፣ ዋይት ናይል፣ ኮርዶፋን፣ ዳርፉር እና ካሳላ ግዛቶች በጎርፍ አደጋው ክፉኛ ተጎድተዋል ተብሏል፡፡

እስካሁን ባለው የጎርፍ አደጋ ከ250 ሺህ በላይ ዜጎች ከመኖሪያ ቤታቸው የተፈናቀሉ ሲሆን በቀጣዮቹ ሳምንታት ተጨማሪ ጉዳት ሊከሰት እንደሚችል ተጠቅሷል።

አስተዳዳሪው ፈጽመውታል በተባለው ሙስና ሁለት ዓመት ከመንፈቅ ተፈርዶባቸው እንደነበር ይታወሳል

ደቡብ ኮሪያ ለቢሊየነሩ የሳምሰንግ ኤሌክትሮኒክስ ኩባንያ ወራሽ እና ዋና አስተዳዳሪ ሊ ጄ ያንግን ምህረት አደረገች።

የግዙፉ የዓለማችን ኤሌክትሮኒክስ ኩባንያ ባለቤት ሊ ጄ ያንግ ከፕሬዝዳንት ዩን ሱክ ዮል ነው ምህረቱን ያገኙት።

በቀድሞዋ የሃገሪቱ ፕሬዝዳንት ፓርክ ጊዩን ሃይ የስልጣን ዘመን ፈጽመውታል በተባለው የሙስና ቅሌት ሁለት ዓመት ከመንፈቅ ተፈርዶባቸው እንደነበር ይታወሳል።

አንዱን ዓመት በእስር ያሳለፉም ሲሆን ባለፈው ዓመት ነሐሴ ላይ ለመታረም ቃል በመግባት ከእስር ቤት ወጥተው ነበር። የተፈረደባቸው የእስር ጊዜም ከሳምንት በፊት ተጠናቋል። ሆኖም የክስ መዝገባቸው ሙሉ በሙሉ አልተዘጋም። በክሱ ያጡትን ሙሉ መብት እና ነጻነት መልሶ ለማግኘት ምህረትን ማግኘት የግድ ይላቸው ነበር።

ይህን ተከትሎም ከፕሬዝዳንት ዩን ሱክ ዮል ምህረት ተሰጥቷቸዋል። ፕሬዝዳንታዊ ምህረቱ

ከሶስት ቀናት በኋላ የሚከበረውን የሃገሪቱን የነጻነት በዓል አስመልክቶ የተሰጠ ነው።ሌሎች 1 ሺ 691 ገደማ እስረኞችም የፕሬዝዳንት ዮል ምህረት አግኝተዋል።

ሊ ጄ ኩባንያቸው የቻይናን ጨምሮ ከተለያዩ ዓለም አቀፍ የኤሌክትሮኒክስ ኩባንያዎች ከፍተኛ ፉክክር ውስጥ መግባቱን ተከትሎ ነው ምህረቱን ያገኙት።

በጥሩ ተወዳዳሪነቱ ለመቀጠል የሚያስችል አመራርን ሊሰጡ ይችላሉ በሚል ምህረቱን ስለማግኘታቸውም ተነግሯል።

ሃገሪቱ የገጠማትን ምጣኔ ሐብታዊ ጫና ለማቅለልና በተሻለ ሁኔታ ለመገንባት የሚያስችሉ ውጤታማ እርምጃዎችን እንዲወስዱም ስለመታዘዛቸውም የሃገሪቱ ሚዲያዎች ዘግበዋል።

ደቡብ ኮሪያ ለሃገሪቱ ምጣኔ ሃብታዊ ግንባታ የጎላጰአበርክቶ ላላቸው የቢዝነስ ሰዎች በእንዲህ ዐይነት መንገድ ምህረት የማድረግ ልምድ እንዳላትም ተነግሯል።

ከ 3 ሰአት በፊት

መሳሪያ ታጥቆ ከቁጠባ ሂሳቡ ገንዘቡ እንዲሰጠው ያስገደደው የሊባኖስ ዜጋ በሕዝቡ ጀግና ተብሎ ተወደሰ።

ሊባኖስ ከፍተኛ ኢኮኖሚያዊ ቀውስ ውስጥ መግባቷን ተከትሎ ባንኮች ደንበኞቻቸው ወጪ በሚያደርጉት ገንዘብ ላይ ገደብ ጥላለች።

ይህ ግለሰብ ግን መሳሪያ ታጥቆና ባንክ ውስጥ ነዳጅ አርከፍክፎ ለሆስፒታል ክፍያ ለመፈጸም የሚያስፈልገው ገንዘቡ እንዲሰጠው በኃይል መጠየቁን ኤኤፍፒ ዘግቧል።

በግለሰቡ እና በባንኩ መካከል ለስድስት ሰዓታት ከቆየ ፍጥጫ በኋላ ግለሰቡ የጠየቀውን ገንዘብ ምንም አይነት ጉዳት ሳይደርስ ማግኘት ችሏል።

ይህ በስም ያልተጠቀው ግለሰብ ተግባርም በሕዝቡ ዘንድ አድናቆትን አስገኝቶለታል። ከባንኩ ውጪ ተሰብስበው የነበሩ ሰዎች “ጀግና ነህ” እያሉ ጠርተውታል።

የግለሰቡ ወንድም ለጋዜጠኞች ሲናገር፤ “ወንድሜ በባንክ ሂሳቡ 210ሺህ ዶላር አለው። የሆስፒታል ወጪውን ለመሸፈን 5ሺህ 500 ዶላር ፈልጎ ነበር” ብሏል።

ከባንኩ ውጪ የነበሩት የግለሰቡ ወንድም እና ባለቤት፤ “ሁሉም ሰው ሊያደርገው የሚገባው ይሄን ነው። የራሳቸው የሆነውን ማግኘት አለባቸው” ብለዋል።

ኤልቢሲ የተሰኘ የቴሌቪዥን ጣቢያ የግለሰቡ ቤተሰብ አባላት በሆስፒታል እንደሚገኙ እና ገንዘብ እጅጉን ያስፈልጋቸው እንደነበር ዘግቧል።

የቴሌቪዥን ጣቢያው ጨምሮ እንደዘገበው ወደ ባንኩ በኃይል ከገባው ግለሰብ ጋር ድርድር ከተደረገ በኋላ ከቁጠባ ሂሳቡ 35ሺህ ዶላር ተሰጥቶታል።

ፖሊስ ግለሰቡን እና በእገታ ስር የቆዩ የባንክ ሠራተኞችን ከአካባቢው ይዞ የወጣ ሲሆን በግለሰቡ ላይ ክስ ይመሰረት እንደሆነ እስካሁን የተባለ ነገር የለም።

እአአ 2019 ላይ ሊባኖስ የገጠማትን ምጣኔ ሃብታዊ ቀውስ ለመቋቋም ያስችለኛል ብላ ተግባራዊ ካደረገቻቸው ውሳኔዎች መካከል ሰዎች ከቁጠባ ሂሳባቸው ወጪ በሚያደርጉት የገንዘብ መጠን ላይ ገደብ መጣል ነው።

ከዚህ በተጨማሪም ከአገር ውጪ በሚላክ የገንዘብ መጠን ላይም ገደብ ተጥሏል። ይሁን እንጂ እነዚህ ክልከላዎች ከፍተኛ ተቃውሞ ገጥሟቸዋል።

በሊባኖስ የተከሰተው ምጣሄ ሃብታዊ ቀውስ የአገሪቱ ገንዘብ ዋጋውን ከ90 በመቶ በላይ እንዲያጣ አድርጎታል።

የዋጋ ግሽበት ጣሪያ ነክቷል፤ እንደ መድሃኒት እና ስንዴ ባሉ ምርቶች ላይ እጥረት አጋጥሟል። የተባበሩት መንግሥታት ከአምስት ሊባኖሳዊያን አራቱ በድኅነት ውስጥ ይኖራሉ ይላል።

ዛሬ ሥራ የጀመረው ሁለተኛው ዩኒት 375 ሜጋ ዋት ኃይል የማመንጨት አቅም አለው
ሲጠናቀቅ ከአፍሪካ ትልቅ ግድብ እንደሚሆን የሚጠበቀው ታላቁ የሕዳሴ ግድብ 2ኛው ተርባይን የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጨት ጀመረ።

ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድን ጨምሮ የተለያዩ የመንግስት የስራ ኃላፊዎች በቤንሻንጉል ጉሙዝ ጉባ ወረዳ በታደሙበት ዝግጅት ነው በዛሬው ዕለት ሁለተኛው ተርባይን ኃይል ማመንጨት የጀመረው።

የሕዳሴ ግድብ የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጨት ጀመረ
የታላቁ ኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ካሉት 13 ተርባይኖች መካከል ዩኒት 9 የሚባለው ሁለተኛው ተርባይን የተሳካ ተከላ እና ሙከራ ከተደረገ በኋላ ኃይል የማመንጨት ስራው ን ዛሬ በይፋ ጀምሯል።

ዛሬ በይፋ ሥራ የጀመረው ሁለተኛው ዩኒት 375 ሜጋ ዋት ኃይል የማመንጨት አቅም እንዳለው ተገልጿል።
ባሳለፍነው ጥር 25 2014 ዓ.ም በዚህም ግድቡ ካሉት ተርባይኖች ውስጥ አንዱ የሆነው እና ዩኒት 10 የሚል መጠሪያ ያለው ተርባይን 375 ሜጋ ዋት ኃይል ማመንጨት መጀመሩ ይታወሳል።

ኢትዮጵያ በአባይ ወንዝ ላይ ግድብ ለመገንባት የመረሰት ድንጋይ ካስቀመጠች አንድ አመት በኋላ የታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ግብጽና ሱደን በግድቡ ላይ ስጋት እንዳላቸው ጥያቄ አንስተዋል፡፡
ኢትዮጵያ፣ሱዳንና ግብጽ በግድቡ አስተዳደር ጉዳይ የሶስትዮች ንግግር እና ድርድር ከመጀሩ ቆይተዋል፤ ነገርግን እስካን ከስምምነት አልደረሱም፡፡

የኢትዮጵያ መንግስት ግድቡን እየገነባ ያለው ለልማት አላማ ብቻ መሆኑን እና በታችኛው ተፋሰስ ሀገራት ላይ የጎላ ተጽእኖ እንደማያደርስ በተደጋጋሚ ሲገልጽ ቆይቷል፡፡ ግብጽና ሱዳን ግን በግድቡ ዙሪያ የየራሳቸው አቋም አላቸው፡፡

በተለይም ግብጽ በቅኝ ግዛት ዘመን የተፈረመ ስምምነትን ጭምር በመጥቀስ፤ ታሪካዊ የሆነ የውሃ ድርሻዋ ላይ ተጽእኖ እንሚያሳድር እና ግድቡ አሉታዊ ተጽእኖ እንደሚያሳድርባት ትገልጻለች፡፡

በ2013 ዓ.ም በአሜሪካ ዋሽንግተን ሲደረግ የነበረው የሶስትዮሽ ድርድር ከፈረስ በኋላ ድርድሩ በአፍሪካ ህብረት አመቻችነት እንዲካሄድ ተስማምተዋል፡፡

ድርድርሩ ወደ አፍሪካ ህብረት የመጣው ኢትዮጵያ፤ ድርድሩ ሳይጀመር የታዛቢነት ሚና የነበራቸው አሜሪካና የአለም ባንክ ሚናቸውን ወደ አደራዳሪነትና ወደ የስምምነት ሰነድ አርቃቂነት ከፍ በማድረጋቸው እና ኢትዮጵያም ይህን አልቀበልም በማለቷ ነው።

ኢትዮጵያ የግድቡ ጉዳይ የልማት ጉዳይ ነው ብትልም ፤ግብጽና ሱዳን የግድቡን ጉዳይ የጸጥታ ጉዳይ ነው በማለት ለተመድ የጸጥታው ም/ቤት በማቅረብ ም/ቤቱ ወይይት አድርጎበት ያውቃል።

ከአስራ አራት ወራት በፊት ወደ አገልግሎት የገባው ቴሌብር የተሰኘው የኢትዮ ቴሌኮም የሞባይል ገንዘብ ሥርዓት ባለፈው ሳምንት አርብ ከቁጠባ እና ብድር ጋር የተያያዙ አዳዲስ አገልግሎቶችን መስጠት ጀምሯል።

ከቢቢሲ ጋር ቆይታ ያደረጉት የኢትዮ ቴሌኮም ዋና ሥራ አስፈጻሚ ፍሬህይወት ታምሩ አዳዲሶቹ አገልግሎቶች በፋይናንስ ሥርዓት ያልተሸፈነውን 60 በመቶ የሚሆን የኅብተረሰብ ክፍል ተደራሽ ለማድረግ ያስችላል ብለዋል።

የነዳጅ ድጎማ እና የግብር ክፍያን ጨምሮ ባለፉት 14 ወራት ገንዘብ ለመላላክ፣ የግብይትና የአገልግሎት ክፍያን ለመፈጸም እንዲሁም ከውጭ አገራት ገንዘብ ለመቀበል ሲውል የነበረው ቴሌብር አሁን ደግሞ  ‘መላ’፣ ‘እንደኪሴ’ እና ‘ሰንዱቅ’ የተሰኙ አገልግሎቶችን ይፋ አድርጓል።

ኢትዮ ቴሌኮም የቴሌብር ደንበኞች ገንዘብ እንዲቆጥቡ፣ ሲያስፈልጋቸው እንዲበደሩ የሚረዱት አዳዲሶቹን አገልግሎቶች ለማስጀመር አስራ አራት ወራት በላይ ዘግይቷል።

ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ ኢትዮ ቴሌኮም እነዚህን አገልግሎቶች ለማስጀመር ከአንድ ዓመት በላይ የዘገየበትን ምክንያት ሲያስረዱ “የተሰጠን ፍቃድ እሱን አልፈቀደልንም ነበር። ስለዚህ በቴሌ ብር ሌሎቹን አገልግሎቶች እየሰጠን ከብሔራዊ ባንክ ፈቃድ ለማግኘት ሥራዎችን ስንሰራ ቆይተናል” ብለዋል። 

ለመሆኑ አገልግሎቶቹ ምንድን ናቸው?

የቴሌብር ቁጠባና ብድር

በቴሌብር አማካኝነት በቅርቡ የተጀመሩት ሦስት አገልግሎቶች ተጠቃሚዎች ያለዋስትና/ማስያዣ እንዲበደሩ ወይም እንዲቆጥቡ የሚያስችሉ መሆናቸውን ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ ለቢቢሲ ገልጸዋል።

• ሳንዱቅ

ይህ የቴሌብር አገልግሎት ደንበኞች ገንዘብ የሚቆጥቡበት ሲሆን፣ ለተቀማጭ ገንዘብ ወለድ የሚከፈልበትን እና ከወለድ ነጻ የሆነ አመራጮችን አካቷል።

እንደ ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ ገለጻ፣ ወለድ የሚከፈልበት ቁጠባ በየቀኑ የሚሰላ እና ደንበኞች በቀን ያገኙትን መጠን የሚያመላክት ነው።

• እንደ ኪሴ

የቴሌብር ደንበኞች ግብይት እየፈጸሙ ገንዘብ በሚያንሳቸው ጊዜ ቀሪውን ገንዘብ የሚያገኙት ሥርዓት ደግሞ እንደኪሴ ይሰኛል። 

እንደኪሴ ደንበኞች ለግብይት ከሚያጥራቸው ገንዘብ በተጨማሪ እንደ የኤሌክትሪክ እና ውሃ ያሉ የአገልግሎት ክፍያዎችን ለመፈጸምም ያስችላል።

ይህ አሰራር ደንበኞች ለክፍያ የጎደላቸውን እስከ 2 ሺህ ብር የሚሸፍንም ነው።  

• መላ

ቴሌብር መላ፣ ደንበኞች የብድር አገልግሎት የሚያገኙበት መንገድ ሲሆን ግለሰቦችን እና የንግድ ተቋማትን የሚያካትት ነው።

በቴሌብር መላ ግለሰቦች በወር እስከ 10 ሺህ ብር፣ የንግድ ተቋማት ደግሞ እስከ 100 ሺህ መበደር እንደሚችሉ የሚያስረዱት ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ፤ ግለሰቦች የተበደሩትን በቀን፣ በሳምንት እና በወር መመለስ የሚችሉበትን አሰራር ማቀፉን ጠቅሰዋል።

ለንግድ ተቋማት ደግሞ ለግለሰቦች ከተጠቀሰው የጊዜ ገደብ በተጨማሪ የ3፣ የ6 እና የ9 ወር የሚመልሱበትን አሰራር አካትቷል።

ቴሌብር መላ “ለሥራ ማስኬጃ እንዲሁም አዳዲስ ሃሳብ ኖሯቸው ወደ ንግድ መግባት ለሚፈልጉ ሰዎችን ታሳቢ አድርጎ የቀረበ ነው። ለዚያ ነው በፋይናንስ አገልግሎት ተደራሽ ያልሆነውን ማኅበረሰብ፣ ተደራሽ ለማድረግ ትልቅ አቅም ይሆናል ብለን ያሰብነው” ሲሉም አክለዋል።   

መላ፣ እንደ ኪሴ እና ሰንዱቅ በተሰኙት የቴሌብር አገልግሎቶች በመጀመሪያ ዓመት ውስጥ በየወሩ በአማካኝ ከ3 እስከ 4 ሚሊዮን ደንበኞችን ለማገልገል እና ከ19.5 እስከ 20 ቢሊዮን ብር ለማንቀሳቀስ ማቀዱን ኃላፊዋ ጠቅሰዋል።

ከዚህም ውስጥ ትልቁን ድርሻ የሚወስደው የብድር አገልግሎቱ ወይም ቴሌብር መላ ሲሆን 9.8 ቢሊዮን ብር ይሸፍናል።

6.4 ቢሊዮን ብር ክፍያን ለማጠናቀቅ ወይም እንደ ኪሴ ለተባለው አገልግሎት እንዲሁም 3.3 ቢሊዮን ብር ደግሞ በቁጠባ ወይም ሳንዱቅ በተሰኘው አገልግሎት የሚጠቃለል ነው።

ደጋግመው ብድር የሚወስዱ ደንበኞችን ጨምሮ በዓመት 108 ሚሊዮን ደንበኞችን ለማገልገል ማታቀዱንም አስረድተዋል።

አገልግሎቶቹ በተጀመሩ በቀናት ውስጥ የዕለት ብድር ወስደው የሚመልሱ እንዲሁም የሚቆጥቡ ደንበኞች መኖራቸውን ያነሱት ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ ተስፋ ሰጪ እና “አስገራሚ” ሁኔታዎች መኖራቸው ገልጸዋል።

በቴሌብር መላ የሚሰጠው ብድር በሙሉ ዋስትና ወይም ማስያዣ እንደማይጠየቅበትም ጨምረው አስረድተዋል።

የኦሮሚያ ክልል ባህልና እሴትን የሚያሳይ ቋሚ የኦንላይን ኤግዚቢሽን በጎግል ላይ ተከፈተ
የኦሮሚያ ቱሪዝም ኮሚሽን ያዘጋጀው “የቱሪዝምና ቴክኖሎጂ” ሳምንት ዛሬ ተከፈተ
በፎቶግራፍና በተንቀሳቃሽ ምስል የተደገፈው ኤግዚቢሽኑ “በጎግል አርት ኤንድ ካልቸር” ላይ መታየት ጀምሯል

የኦሮሚያ ክልል ባህል እና እሴትን የሚያሳይ ቋሚ የኢንተርኔት (ኦንላይን) ኤግዚቢሽን በጎግል ላይ በይፋ ተከፍቷል።

በኦሮሚያ ቱሪዝም ኮሚሽን አዘጋጅነት የተሰናዳው ይህ የኢንተርኔት (ኦንላይን) ኤግዚቢሽን “በጎግል አርት ኤንድ ካልቸር” መተግበሪያ ላይ የሚገኝ መሆኑ ተነግሯል።

በኦሮሚያ ክልል የሚገኘው ወንጪ ሐይቅ ምርጥ የቱሪዝም መንደር ሆኖ በተመድ ተመረጠ
የኦንላይን ኤግዚቢሽኑ በዛሬው እለት በአዲስ አበባ መካሄድ በጀመረው “የቱሪዝምና ቴክኖሎጂ” ሳምንት ላይ በይፋ የተከፈተ ሲሆን፤ ኤግዚቢሽኑንም የኦሮሚያ ክልል ርእሰ መስተዳደር አቶ ሽመልስ አብዲሳ አስጀምረውታል።

በኦሮሚያ ቱሪዝም ኮሚሽን ምክትል ኮሚሽነር አቶ ነጋ ዱፌራ ከአል ዐይን አማርኛ ጋር ባደረጉት ቆይታ፤ “በጎግል አርት ኤንድ ካልቸር” ላይ 21 የተለያዩ የክልሉን ባህል እና እሴት የሚያሳዩ ይዘቶች መጫናቸውን አስታውቀዋል።
“በጎግል አርት ኤንድ ካልቸር” ላይ የተጫኑት 21 ይዘቶች በክልሉ ባህላዊ መገልገያዎች፣ ምግቦች እና አለባበሶች ላይ ያተኮሩ መሆኑን አቶ ነጋ ዱፌራ አስታውቀዋል።

ሁሉም ይዘቶች “በጎግል አርት ኤንድ ካልቸር” መተግበሪያ ላይ መቀመጡን እና ማንኛውም ሰው መተግበሪያውን በማውረድ፤ ኢትዮጵያ ኦሮሚያ አሊያም ቪዚት ኦሮሚያ ሲል እነዚህ በምስል እና በጽሁፍ የተደገፉ ይዘቶች ማይት ይችላል ብለዋል።

“ጥምቀት በውኃ ላይ” በደምበል (ዝዋይ) ኃይቅ ላይ የተከበረው የከተራና ጥምቀት በዓል
እነዚህ ይዘቶች በቋሚነት እንደ ዲጂታል ሙዚየም በመተግበሪያው ላይ የሚቀመጡ መሆኑን እና በየትኛውም የዓለም ክፍል ያለ ሰው በማንኛውም ሰዓት ከፍቶ ሊመለከት የሚችለው እንደሆነ አቶ ነጋ ለአል ዐይን ገልጸዋል።

በተያያዘ የኦሮሚያ ቱሪዝም ኮሚሽን ያዘጋጀው የቱሪዝም እና ቴክኖሎጂ ሳምንት በዛሬው እለት በስካይ ላይት ሆቴል በይፋ ተከፍቷል።

በዓለማችን ለኑሮ ምቹ የሆኑ 10 ከተሞች ይፋ ሆኑ። ከተሞቹ ምርጥ የተባሉት ለኑሮ ባላቸው ምቹነት መሠረት ነው።

አውሮፓዊቷ አገር የኦስትሪያ ዋና ከተማ ቪዬና ቀዳሚዋ የዓለማችን ምቹ ከተማ ተብላለች።

በተከታይነት ደግሞ የዴንማርክ ኮፐን ሃገን እና የስዊትዘርላንድ ዙሪክ ከተሞች ሁለተኛ እና ሦስተኛ ደረጃን ይዘዋል።

የካናዳ ከተማ የሆኑት ካልጋሪ እና ቫንኩቨር ደግሞ በአራተኝነት በቀጣይ ደረጃ ላይ የተቀመጡ ሲሆን፤ የስዊትዘላንዷ ጄኔቫ፣ የጀርመኗ ፍራንክፈርት፣ የካናዳዋ ቶሮንቶ፣ የኔዘርላንድስ አምስተርዳም፣ የጃፓን ኦሳካ እና የአውስትራሊያዋ ሜልበርን ቀዳሚዎቹን አስር ደረጃዎች ለመያዝ በቅተዋል።

ይህንን ደረጃ ይፋ ያደረገው ኢኮኖሚስት ኢንተለጀንስ ዩኒት እንደሚለው ከሆነ ከተሞች ለኑሮ ያላቸው ምቹነት ቢጨምርም ዓለም አቀፉ አማካይ ግን አሁንም ዝቅተኛ ነው ብሏል።

ለኑሮ ምቹነት ከታዩት ጉዳዮች አንዱ የኮሮናቫይረስ ስርጭት ተጽዕኖ መሆኑን ተጠቁሟል።

የዩክሬን ጦርነት ደግሞ ኪዬቭ ከጥናቱ ውጪ እንድትሆን ሲያስገድዳት፣ በሩሲያዎቹ ሞስኮ እና ሴንት ፒተርስበርግ ውጤት ላይም ተጽዕኖ አሳድሯል።

በዚሁ ጦርነት ምክንያት የምሥራቅ አውሮፓ ከተሞች ደረጃም ዝቅ ብሏል።

የምዕራብ አውሮፓ እና የካናዳ ከተሞች ደረጃውን በመምራት ቀዳሚ ሆነዋል።

ደማስቆ፣ ትሪፖሊ እና ሌጎስ ደግሞ ከማኅበራዊ አለመረጋጋት፣ ሽብር እና ግጭት ጋር ተተያይዞ በደረጃው መጨረሻ ላይ ለመገኘት ተገደዋል።

በዘንድሮው ጥናት 33 አዳዲስ ከተሞች ተካተዋል።

በዝቅተኛ ደረጃ ላይ ያሉ ከተሞች ብዙ መሻሻል አላሳዩም ተብሏል።

የሶሪያዋ ደማስቆ በደረጃው የመጨረሻው ስፍራን ይዛለች።

ቴህራን፣ ዱዋላ፣ ሃራሬ፣ ዳካ፣ ፖርት ሞርስባይ፣ ካራቺ፣ አልጀርስ፣ ትሪፖሊ፣ ሌጎስ እና ደማስቆ ናቸው የመጨረሻዎቹን አስር ደረጃዎች የያዙት።

ለኑሮ ባላቸው ምቹነት መሻሻል ያሳዩ ከተሞችም ታይተተዋል።

እነዚህ ከተሞች በአብዛኛው በምዕራብ አውሮፓ የሚገኙ የጀርመን፣ የዩናይትድ ኪንግደም እና የፈረንሳይ ከተሞች ናቸው።

ፍራንክፈርት ካለፈው ዓመት 32 ደረጃዎችን በማሻሻል ሰባተኛ ደረጃ ላይ ለመቀመጥ በቅታለች።

ሃምቡርግ ደግሞ ከ31ኛ ወደ 16ኛ ተመንድጋለች።

የኒውዚላንድ እና የአውስታራሊያ ከተሞች ደግሞ ደረጃው ላይ ማሽቆልቆል አስመዝግበዋል።

በዚህም ዌሊንግተን እና ኦክላንድ 46 እና 33 ደረጃዎችን ለመውረድ ተገደዋል።

ድርጅቱ ይህን ደረጃ ለማውጣት የከተሞቹን መረጋጋት፣ የጤና ዘርፍ፣ ባህል እና አካባቢ፣ ትምህርት እና መሠረተ ልማት ከግምት ያስገባል።

ይህንን ደረጃ ይፋ ያደረገው ተቋም የዩክሬን ጦርነት እና ኮቪድ በሚቀጥለው ዓመት በሚኖረው የከተሞች ለኑሮ ምቹነት ደረጃ ላይ ተጽዕኖ ይኖራቸዋል ብለዋል።

ኢኮኖሚስት ኢንተለጀንስ ዩኒት ላለፉት 70 ዓመታት ኢኮኖሚያዊ ትንታኔዎች በመስጠት የሚታወቀው ሲሆን የዘ ኢኮኖሚስት ጋዜጣ እህት ኩባንያ ነው።

የአውስትራሊያው አየር መንገድ ካንታስ የጉልበት ሠራተኞች እጥረት ስላጋጠመው የአየር መንገዱ ከፍተኛ አመራሮች ሻንጣ በመጫን እና በማውረድ እንዲያግዙት ጠየቀ።

የአየር መንገዱን የዕለት ከዕለት የመንገደኞች ማስተናገድ ሥራውን የሚካታተለው ክፍል እንደገለጸው፣ ሲድኒ እና ሜልበርን ውስጥ በሚገኙ አየር ማረፊያዎች ቢያንስ 100 በጎ ፈቃደኛ የጉልበት ሠራተኞችን እንደሚፈልግ አስታውቋል።

ካንታስ የሚፈልጋቸው የጉልበት ሠራተኞች ሻንጣዎችን ከአውሮፕላኖች ላይ በማውረድና በመጫን እንዲሁም ሻንጣ የሚጫንባቸው ተሽከርካሪዎችን በአየር ማረፊያዎች ውስጥ የሚያንቀሳቅሱ ሾፌሮችን ነው።

በኮሮናቫይረስ ምክንያት አገራት ድንበሮቻቸውን ለአየር በረራዎች ዝግ አድርገው ከቆዩ በኋላ አሁን መክፈት በመጀመራቸው፣ ካንታስን ጨምሮ በዓለም ዙሪያ ያሉ አየር መንገዶች የተለያዩ ፈተናዎች እየገጠሟቸው ነው።

“ጉንፋን እና ኮቪድ በከፍተኛ ሁኔታ መሰራጨቱ እና በገበያው ላይ ሠራተኞችን ለማግኘት ያለው ፈተና አየር መንገዶች ሥራቸውን በተቀላጠፈ ሁኔታ እንዳያከናውኑ እንቅፋት ፈጥሯል” ሲሉ የካንታስ ባለሥልጣን የሆኑት ኮሊን ሁግስ ለቢቢሲ በኢሜይል ገልጸዋል።

“ያለው አማራጭ በከፍተኛ ኃላፊነት ላይ ሙሉ ጊዜያቸውን ወደሚሰሩ ሰዎች ፊትን ማዞር ነው” ሲሉም ሁግስ አክለዋል።

በዚህም ሳቢያ የካንታስ አየር መንገድ ሥራ አመራሮች ለቀጣይ ሦስት ወራት በፈረቃ፣ በቀን ለስድስት ወይም ለአራት ሰዓታት፣ በሳምንት ለሦስት ወይም ለአምስት ቀናት ሻንጣ የመጫን እና የማውረድ ሥራን እንዲያከናውኑ ተጠይቀዋል።

ካንታስ ባሰራጨው መልዕክት ላይ ለሻንጣ ጫኝነት እና አውራጅነት የሚያመለክቱ ኃላፊዎች ብቻቸውን አስከ 32 ኪሎ ግራም የሚመዝን ክብደት የማንሳት አቅም ሊኖራቸው ይገባል።

“አስካሁን ባለው ሥራችን የደንበኞቻችንን ፍላጎት እና የሚጠበቀውን ደረጃ ማሟላት እንዳላቻልን ግልጽ ነው፣ ስለዚህ ሥራችንን ለማሻሻል ሁሉንም ነገሮች ማድረግ ይጠበቅብናል” ሲሉ የካንታስ ቃል አቀባይ ለቢቢሲ ገልጸዋል።

አየር መንገዱ ከዚህም በፊት ከፍተኛ የመንገደኞች ቁጥር ለማስተናገድ በተገደደበት ጊዜ 200 የሚደርሱ የቢሮ ውስጥ ሠራተኞቹን በተመሳሳይ ሥራ ላይ እንዲያግዙት ማድረጉን አመልክቷል።

በኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት አገራት የአየር ክልሎቻቸውን መዝጋታቸውን ተከትሎ ከባድ ቀውስ ከገጠማቸው አየር መንገዶች መካከል ካንታስ አንዱ ነው።

በዚህም ሳቢያ በመላው ዓለም ያሉ አየር መንገዶች በሺዎች የሚቆጠሩ ሠራተኞቻቸውን መቀነሳቸው ይታወሳል።

አገራት የወረርሽኙን መስፋፋት ለመግታት ወስደዋቸው የነበሩትን ጥብቅ እርምጃዎችን በአሁኑ ወቅት ማላላት በመጀመራቸው ካንታስ እና ሌሎች አየር መንገዶች ሥራቸውን በቀደመው መልኩ ለማካሄድ ፈተና ገጥሟቸዋል።

ዶ/ር ቴድሮስ አድሃኖም የኮሮና ክትባቶችን አልተከተቡም መባሉ እያነጋገረ ነው

ዶ/ር ቴድሮስ እንዳልተከተቡ የሚሳዩ ናቸው በሚል የተለቀቁ ተንቀሳቃሽ ምስሎች ሃሰተኛ መሆናቸውንም ድርጅቱ አስታውቋል
የዓለም ጤና ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ዶክተር ቴድሮስ አድሃኖም የኮሮና ክትባቶችን አልተከተቡም መባሉ እያነጋገረ ነው።

ዶ/ር ቴድሮስ አለመከተባቸውን የሚያሳዩ ተንቀሳቃሽ ምስሎች (ቪዲዮ) ተለቀዋል።
የምስሎቹን እውነተኛነት ያጣጣለው የዓለም ጤና ድርጅት ዋና ዳይሬክተሩ አልተከተቡም መባሉን ያለ ሲሆን፤ የድርጅቱ ከፍተኛ ኃላፊዎች ሳይቀሩ ጉዳዩን በማስተባበል ላይ መሆናቸውም ነው የተነገረው።

ዶ/ር ቴድሮስ አድሃኖም የዓለም ጤና ድርጅት ዋና ዳይሬክተር በመሆን በድጋሚ ተመረጡ 
በተለያዩ የማህበረሰብ ትስስር ገጾች በመዘዋወር ላይ ያለው ቪዲዮ ዶ/ር ቴድሮስ በአንድ ጆን ኮኸን በተባለ ሰው መቼ እንደተከተቡ ሲጠየቁ እና ክትባቶቹ በአፍሪካ በተለይም ኢትዮጵያ እስከሚደርሱ ድረስ ሳይከተቡ እንደሚቆዩ ሲናገሩ ያሳያል።

ሆኖም ቪዲዮው ሃሰተኛ ነው ሲል ድርጅታቸው አስተባብሏል። እንዲህ ዐይነቱ የፈጠራ ወሬ ወረርሽኙን ለመቆጣጠር አሁንም በመደረግ ላይ ያሉ ጥረቶችን ይጎዳል ሲልም ነው ጉዳዩን ባስተባበለበት ጽሁፉ የገለጸው።
እንደ ድርጅቱ ከሆነ ዶ/ር ቴድሮስ ባለፈው ዓመት ግንቦች ላይ የመጀመሪያውን ክትባት ወስደዋል። ከዚያም ወዲህ የማጠናከሪያ ክትባቶችን ተከትበዋል።

የድርጅት ቃል አቀባይ ጋቢ ስተርን ትናንት እሁድ በትዊተር ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሁፍ “ውሸታሞች ሲዋሹ እና ህይወትን አደጋ ላይ ሲጥሉ እርምጃ መወሰድ አለበት” ብለዋል፤ መጻፋቸው በዶ/ር ቴድሮስ ላይ የተነዛውን ውሸት ለማስተባበል እንደሆነ በመጠቆም።
“ቁም ነገሩ ክትባቶች ህይወትን መታደጋቸው ነው”ም ብለዋል ቃል አቀባዩ።
ዶ/ር ቴድሮስን ጠያቂው ጆን ኮኸን ዋና ዳይሬክተሩ አልተከተብኩም በሚል የተናገሩት ነገር እንደሌለ ተናግሯል።

ባሳለፍነው ሰኔ በሳይንስ መጽሄት ላይ የወጣ መጣጥፍ ዶ/ር ቴድሮስ በባለፈው የፈረንጆቹ ዓመት 2021 ግንቦት ላይ መከተባቸውን ያትታል።
ክትባቶች እያሉ ቀደም ብለው ለምን እንዳልተከተቡ የተጠየቁት ዋና ዳይሬክተሩ “ኢትዮጵያ ከምትባል ደሃ ሃገር እና አፍሪካ ከሚባል ደሃ አህጉር መምጣቴን አውቃለሁ፤ ስለሆነም አፍሪካ እና ሌሎች ደሃ እና ዝቅተኛ ገቢ ያላቸው ሃገራት ክትባቱን እስከሚያገኙ ለመጠበቅ እፈልግ ነበር” ሲሉ መመለሳቸውንም ያስቀምጣል።

“ከኮሮና ክትባቶች ጋር በተያያዘ ዓለም ‘አስከፊ’ የሞራል ውድቀት እየደረሰበት ነው”- ቴድሮስ አድሃኖም (ዶ/ር)
በሌላ አገላለጽ ኢ-ፍትሐዊውን የክትባቶች ስርጭት በድርጊት እየተቃወሙ መሆኑንም ነው ዶ/ር ቴድሮስ የሚናገሩት።

ሆኖም አሁን በማህበራዊ ሚዲያዎች በመዘዋወር ላይ ያለው አጭር ቪዲዮ ይህን ምላሻቸውን በማካተት ከተዘጋጀ ዘጋቢ ፊልም (ዶክመንታሪ) ላይ ብዙዎችን ሊያሳስት በሚችል መልኩ ተቀንጭቦ መለቀቁን ነው ተቋማቸው ያስታወቀው።

ሩሲያ ለኢትዮጵያ 162 ሚሊዮን ዶላር ብድር መሰረዝዋን የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ።

የውጭ ጉዳይ ሚንስቴር ቃል አቀባይ አምባሳደር መለስ አለም በወቅታዊ ጉዳዮች ዙሪያ መግለጫ ሰጥተዋል።

ቃል አቀባዩ በዚህ ጊዜ እንዳሉት የሩሲያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሰርጌ ላቭሮቭ በኢትዮጵያ ያደረጉት ጉብኝት የሁለቱን ሀገራት ግንኙነት የበለጠ ያጎለብተዋል ብለዋል።

ኢትዮጵያ ከዚህ በፊት በተለያዩ ጊዜያት ከሶቭየት ህብረት የተበደረቻቸውን ብድሮች መሰረዟን በይፋ አሳውቃለች ብለዋል።

ኢትዮጵያ ከዚህ በፊት ከሶቭየት ህብረት ወይም አሁን ላይ ሩሲያ ተብላ ከምትጠራው ሀገር 162 ሚሊዮን ዶላር የተበደረችውን ገንዘብ ሰርዛለች ያሉት አምባሳደር መለስ በብድር መልክ ሊከፈል የነበረው ገንዘብ ለምን አገልግሎት መዋል እንዳለበትም ሁለቱ ሀገራት ተስማምተዋልም ብለዋል።

ኢትዮጵያ ለሩሲያ በብድር መልክ ልትከፍለው የነበረው 162 ሚሊዮን ዶላር ባልቻ ሆስፒታልን እና መልካ ዋከና የሀይል ማመንጫ ጣቢያ ለማዘመን እንዲውል መስማማታቸውም ተገልጿል።

ቃል አቀባዩ አቶምባሳደር መለስ በመግለጫቸው አክለውም፣ በኢትዮጵያ በህገወጥ መንገድ ይኖሩ የነበሩ የውጭ ሀገራት ዜጎች ምዝገባ መጀመሩን እና እስካሁን 60 ሺህ ሰዎች መመዝገባቸውን ተናግረዋል።

በእስካሁኑ ምዝገባ የካናዳ፣ አሜሪካ፣ኮንጎ፣ ናይጀሪያ ፣ የመን፣ ሶሪያ፣ ኤርትራ ፣ሱዳን፣ቻይና፣ ቡሩንዲ ጋና፣ ህንድ፣ ባንግላዲሽ፣ ላይቤሪያ፣ ጣልያን እና የካሜሩን ዜግነት ያላቸው ህገወጥ ሰዎች መገኘታቸው ተገልጿል።

በዚህ ምዝገባ የተካተቱት በተለያዩ ምክንያቶች ወደ ኢትዮጵያ የገቡ የቪዛ ጊዜያቸው የለፈበት፣ በህጋዊ መንገድ ወደ ሀገር ውስጥ የገቡ፣ የስደተኝነት ፈቃድ የሌላቸው እና ፈቃድ ለማግኝት በሂደት ላይ ያሉ የውጭ ሀገራት ዜጎች ናቸው ተብሏል።

ዲፕሎማቶች፣ ትውልደ ኢትዮጵያዊያን እና ህጋዊ ቪዛ ያላቸው የውጭ ሀገራት ዜጎች በምዝገባው እንደማይካተቱም ቃል አቀባዩ ተናግረዋል።

ህገወጥ የውጭ ሀገራትን የመመዝገብ ስራው በአዲስ አበባ 21 ቦታዎች፣ የኢምግሬሽንና ዜግነት አገልግሎት ቅርንጫፎች ሰበታ፣ ቡራዩ፣ ሆለታ፣ሱሉልታ፣ ለገጣፎ፣ ገላን እና ዱከም ከተሞች እየተመዘገቡ እንደሆነ ተገልጿል።

የሶማሊያ ፕሬዝዳንት ሀሰን ሼክ መሀመድ ግብጽን ከጎበኙ በኋላ በካይሮ ስለ ህዳሴው ግድብ ተናገሩት ተብሎ የወጣውን መረጃ የሶማሊያ መንግሥት አቋም እንዳልሆነ ኢትዮጵያ ትረዳለችም ሲሉ አምባሳደር መለስ በመግለጫቸው ተናግረዋል።

በግብፅ ብዙሃን መገናኛዎች የሶማሊያ ፕሬዝዳንት ከግብጽ አቻቸው ጋር በጋራ ሆነው ተናገሩት ተብሎ የወጣው ዘገባ የአንድ ወገን አስተያየት ነው፣ በመሆኑም የሶማሊያ መንግስት በይፋ ስለ ህዳሴው ግድብ ያወጣው መግለጫ እንደሌለም ተገልጿል።